Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Animalia -> phylum Chordata -> classis Reptilia -> ordo Squamata

Takson

Taksonomska kategorija

familia

Latinski naziv

Lacertidae

Srpski naziv

pravi gušteri


Opis taksona

Porodica pravih guštera obuhvata vrste aktivne danju, veoma pokretne i manje-više sposobne da se kreću po kamenitim podlogama. Neke od njih su se naknadno specijalizovale na život u drugim tipovima staništa. Pravi gušteri su pretežno mali, ukupne dužine do 8 cm, mada neke vrste spadaju u krupnije guštere. Glava je prekrivena krupnijim krljuštima, kao i stomak, a oba pola imaju i niz izvodnih kanala na unutrašnjem butnom delu zadnjih ekstremiteta - femoralne pore - kroz koje u sezoni parenja mužjaci oslobađaju gust lepljiv sekret sa feromonima koji im služi za privlačenje ženki. Polni dimorfizam je manje ili više izražen i mužjaci su često krupniji, sa većim glavama i relativno kraćim trupom u odnosu na ukupnu dužinu tela. Mužjaci mnogih vrsta imaju jarke boje, pogotovo u sezoni parenja. Parenje se može odigrati više puta godišnje, u zavisnosti od sredinskih uslova i kod većine vrsta ženke polažu kožasta jaja u pogodna vlažna mikrostaništa. Sitnije vrste pravih guštera polažu mali broj jaja, od jedan do četiri, dok krupnije vrste mogu proizvesti i po 23 jaja po ženki u toku jednog reproduktivnog događaja. Za mali broj vrsta karakteristično je da rađaju mladunce čiji se embrionalni razvoj u potpunosti odvija u telu majke. Pravi gušteri su primarno grabljivci, hrane se pretežno beskičmenjacima, ali neki su i biljojedi. Ishrana biljnom hranom zabeležena je i kod vrsta grabljivaca, pre svega u uslovima prenaseljenosti i oskudnog plena.
Autor: Ana Paunović & Jelka Crnobrnja-Isailović