 Ekološka mreža je biološka veza ekološki značajnih područja (zaštićenih prirodnih i približno prirodnih područja) i njihovih tampon zona, koje su povezane ekološkim koridorima. Tampon zone su prostori čija je funkcija da zaštite središnje zone i koridore od štetnih spoljnih uticaja po biodiverzitet, kao što su zagađenja vazduha i vode, isušivanje zemljišta, požari i sl. Koridori su od izuzetnog značaja, jer isti
treba da obezbede međusobnu povezanost središnjih područja, te da omoguće populacijama vrsta adekvatne uslove za rasprostranjivanje, migratorna kretanja
i genetsku razmenu.
Zakonom o zaštiti prirode definisana je
ekološka mreža kao „jedinstven sistem funkcionalno povezanih prirodnih i
poluprirodnih predeonih celina kojima se uspostavljaju i obnavljaju
ekološke funkcije radi očuvanja biološke raznovrsnosti i obezbeđivanja
odgovarajućih uslova za održivo korišćenje prostora i resursa na nacionalnom i
regionalnom nivou”.
Uredba o ekološkoj mreži („Službeni glasnik
RS”, broj 102/10) utvrđuje ekološku mrežu Republike Srbije, kao i način
upravljanja i finansiranja mreže. Ekološku mrežu, kao skup međusobno povezanih
ili prostorno bliskih ekološki značajnih područja, čine: ekološki značajna
područja, koridori koji povezuju ekološki značajna područja i zaštitna zona
tamo gde je potrebna da štiti ekološki značajna područja i koridore od mogućih
štetnih spoljnih uticaja.
U sastav ekološke mreže mogu ući prostorne celine na kojima se
nalaze:
- zaštićena područja proglašena na osnovu zakona,
područja u postupku proglašenja zaštite i područja koja su odgovarajućim
strateškim dokumentima planirana za zaštitu, sa prioritenim ciljem očuvanja
biodiverziteta;
- područja od posebnog interesa za očuvanje, odnosno
Emerlad mreža, koja su identifikovana na osnovu Konvencije o očuvanju
evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa (Bernske konvencije);
- međunarodno značajna područja za ptice u skladu sa
prioritetima Evropske unije (IBA);
- međunarodno značajna područja za biljke (IPA);
- odabrana područja značajna za dnevne leptire u
skladu sa međunarodnim propisima (PBA);
- područja koja se nalaze na listi Konvencije o
vlažnim staništima od međunarodnog značaja (Ramsarska područja) ili su
planirana za upis u tu listu;
- speleološki objekti;
- pogranična područja koja omogućuju povezivanje sa
ekološkim mrežama susednih zemalja u skladu sa međunarodnim propisima;
- područja prioritetnih tipova staništa
identifikovana u skladu sa Pravilnikom o kriterijumima za izdvajanje tipova
staništa, tipovima staništa, osetljivim, ugroženim, retkim i za zaštitu
prioritetnim tipovima staništa, kao i mere zaštite za očuvanje tipova staništa;
- staništa divljih vrsta koje su retke i ugrožene na nacionalnom,
evropskom i svetskom nivou kao i staništa endemičnih vrsta utvrđenih
Pravilnikom o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih
vrsta biljaka, životinja i gljiva;
- ostala ekološki značajna područja koja nisu obuhvaćena ovim područjima
koja su kao ekološki značajna utvrđena prostornim planovima.
Mapa ekološke mreže Srbije
|
