Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Animalia -> phylum Chordata -> classis Amphibia -> ordo Urodela -> familia Salamandridae

Vrsta

Latinski naziv

Salamandra salamandra (Linnaeus, 1758)

Srpski naziv

Šareni daždevnjak


Opis vrste

Šareni daždevnjak je najveći je repati vodozemac Centralne Evrope, sa najdužim životnim vekom. Tokom svog dvadesetgodišnjeg života on može da dostigne dužinu i do22 cm. To su trome, zdepaste životinje sa velikom, pljosnatom glavom, na kojoj su dobro razvijene zaušne žlezde koje luče otrovni sekret. Oči su im tamne i ispupčene. Rep je nešto kraći od trupa. Karakteristične žute ili narandžaste pege ukrašavaju crno telo šarenog daždevnjaka i njihov raspored i oblik je individualna karakteristika svake jedinke. Upadljiva crno-žuta boja upozorava potencijalne grabljivce da je daždevnjak nejestiv. Žlezde u koži daždevnjaka luče slab otrov, neškodljiv za čoveka, koji služi za odbranu od neprijatelja. Glavni sastojci otrova su alkaloid salamandrin i amini, koji kod grabljivaca mogu izazvati nagli skok krvnog pritiska i poremećaj u radu centralnog nervnog sistema. Šareni daždevnjak živi pretežno u listopadnim šumama brdskih i planinskih krajeva, u vlažnim staništima, blizu vode. Zadržava se na vlažnom tlu i aktivan je po kiši. Odrasli daždevnjaci često imaju zajedničko sklonište, što u slučaju bolesti koja se naziva daždevnjačka kuga, a koju prouzrokuju patogene gljivice, dovodi do masovnog uginjavanja ovih životinja, čak i do nestanka čitavih populacija. Daždevnjak deo života provodi u mirnim delovima bistrih planinskih izvora i potoka kao larva koja diše pomoću spoljašnjih škrga. Parenje i rađanje mladunaca nije ograničeno na odredjeno doba godine, često se dešava i u jesen. Mužjaci izlučuju paketić sperme (spermatofor), koji ženka takoreći usisa u svoju elastičnu kloaku. Deo sperme vrši oplodnju, a drugi deo se čuva u posebnim izbočinama koje služe samo za tu svrhu (receptaculum seminis). Tako sačuvana sperma je sposobna za oplodnju tokom nekoliko narednih meseci. Larve, obično od 20-30, a nekada i do 80, izlaze iz jaja u momentu rađanja, što znači da daždevnjak spada u ovoviviparne životinje. Preobražaj larvi se dešava nakon 3-5 meseci. Larve koje se rađaju na jesen obično prezimljuju u larvenoj fazi. Potrebno je četiri godine da one postanu polno zrele. Larve su grabljive i hrane se račićima, raznim insektima i njihovim larvama koje žive u ili na površini vode. Ishrana adultnih životinja sastoji od insekata, puževa i paukova.
Autor: Ana Paunović&Jelka Crnobrnja-Isailović




Status zaštite vrste


IUCN crvena lista - Kategorija LC;
Konvencija o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa - Annex III;
Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog I Strogo zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva;


Rasprostranjenje

U Srbiji je široko rasprostranjen u njenom planinsko-kotlinskom delu i sporadično u Vojvodini.

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Aleksandar Simović, Gabor Mesaroš