Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Asterales -> familia Compositae

Vrsta

Latinski naziv

Centaurea phrygia L.

Srpski naziv

Kruščica, bosanski različak


Opis vrste

Višegodišnja, 15-100 cm visoka biljka, sa jakim rizomom. Stabljika uspravna, uglasta, hrapava, u gornjem delu ± granata. Listovi zeleni, sa obe strane sa kratkim kovrdžavim dlakama paučinasto-vunasto dlakavi; u donjem delu stabljike na peteljkama, široko eliptični, nazubljeni, suženi u dršku; od sredine sedeći, eliptični i šiljati, a prema gore po obodu celi i obuhvataju stabljiku. Glavice pojedinačne na vrhu grana, ili ponekad u gronjastim cvastima od po nekoliko cvetova, obično su opkoljene gornjim listovima. Involukrum jajast do okruglast (kuglast), 15-20 mm dug. Listići involukruma zeleni do smeđeljubičasti, sa jajasto lancetastim, gusto končasto trepljastim nastavkom koji se spušta niz listić. Treplje ± dugačke, središnja na vrhu u obliku unazad savijene čekinje (razne podvrste imaju razni oblik srednje čekinje – npr. zakrivljen, uvijen, ravniji itd. što zavisi i od stadijuma otvaranja ili sasušenosti). Cvetovi jasno dvousnati, purpurni, retko beli. Papus 0,5-1,5 mm dug. Ahenija bledozeleno-smeđasta, duga 3-3,5 mm. Cvetanje VII-X.
Subsrednjeevropski florni element. U Srbiji ne živi tipski oblik ove izrazito polimorfne vrste, ali je zastupljen sa endemskom subsp. bosniaca (Hrvatska, BiH, Srbija) i nešto raširenijim subsp. pseudophrygia (srednja i istočna Evropa) i subsp. stenolepis (veći deo Evrope: danas izdvojen kao zasebna vrsta, vidi tamo). Nastanjuje svetlija mesta gorskih oblasti: obode šuma, obronke pored puteva, travnata i žbunasta staništa na raznim podlogama (krečnjak, kornit, serpentin).

Sin. Centaurea bosniaca Hay., Centaurea austriaca Willd., Centaurea pseudophrygia C.A. Mey.
Autor: Jožef Dožai




Status zaštite vrste


Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog II Zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva;


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović