Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Asterales -> familia Compositae

Vrsta

Latinski naziv

Picnomon acarna (L.) Cass.

Srpski naziv

Trnoviti osjak, šikalina


Opis vrste

Jednogodišnja zeljasta biljka, visoka do 60 cm, sa uspravnim, granatim, vunasto dlakavim stablom koje po sebi nosi bodljaste treplje. Listovi linearni, naizmenično raspoređeni, vunasto dlakavi, takođe sa bodljatim trepljama, ali i sa krupnim bodljama koji predstavljaju produžetke nerava lista. Glavičaste cvasti su obavijene višeslojnim involukrumom od zupčastih i bodljastih brakteja, perasto deljenih u gornjem delu. Cvetovi su cevasti, purpurni. Izražen je polni dimorfizam, cvetovi češće jedinke sa dvopolnim i jedinke samo sa ženskim cvetovima. Plod je ahenija. Cvetanje i oprašivanje: VII-VIII; entomofilija (insektima). Plodonošenje i rasejavanje: VII-IX; anemohorija (vetrom), mirmekohorija (mravima).
Po habitusu liči na nekoliko srodnih vrsta npr. na jedan broj vrsta iz rodova Onopordon, Cirsium i Carduus; prvenstveno se to odnosi na osobinu vezanu za izražene trnovite izraštaje na periferiji lista koji su uglavnom produžeci bočnih nerava. Takođe postoji izvesna hibridizacija kod ovih rodova (posebno sa rodom Cirsium), koja utiče na izraženu varijabilnost listova u obliku i veličini, kao i pozicije glavica i njihovu međusobnu grupisanost. Karakteristika roda Picnomon koja ga odvaja od ostalih je najpre perasto razdeljen vršni deo listića involukruma koji je kod ostalih rodova uglavnom ceo, nedeljen, a takođe su upadljiviji i znatno duži trnovi na listovima, naročito onim koji se nalaze bliže cvastima.
Šikalina je vrsta suvih područja jugozapadne Azije (Turska) i Južne Evrope (mediteranska i submediteranska oblast). Severnije populacije rastu na ruderalnim staništima, oko kultura i okopavina, u zajednicama korova na deponijama otpada. Efemerofita, stenomediteranskog rasprostranjenja, slučajno uneta najverovatnije transportom. Broj nalazišta je oskudan i već duže vreme nije pronalažena (svega jedan, veoma star podatak za Frušku Goru). Kako su poslednji podaci oko sredine XX. veka, pretpostavlja se da vrsta nema stabilne populacije i da se nalazi u fazi nestajanja sa teritorije Vojvodine.

Sin. Carduus acarna L.
Autor: Goran Anačkov


Galerija slika
[ Ne postoje slike za izabranu vrstu. ]


Status zaštite vrste

Invazivna vrsta - status nedovoljno poznat (DD)


Rasprostranjenje
[ Ne postoje podaci za izabranu vrstu. ]


Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović


Smrtovnice Osmrtnice