Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Asterales -> familia Compositae

Vrsta

Latinski naziv

Xanthium spinosum L.

Srpski naziv

Trnovita boca


Opis vrste

Jednogodišnja zeljasta biljka sa uspravnim golim ili kratkodlakavim razgranatim stablom, često žućkaste boje. Listovi su na drškama, raspoređeni naizmenično, maljavo dlakavi, jezičasti trotežnjeviti. Ispod svake lisne drške, razvija se snažan trokraki trn. Glavičaste cvasti su često odvojenih polova. Ženske u pazuhu listova, najčešće sa dva cveta, dok su muške loptaste, sa više žućkastozelenih cvetova, u prečniku do 6 cm. Plod je ahenija u omotaču koji je jajsto elipsoidan sa sa jako savijenim kljunovima ka unutra, krutim dlakama i bodljicama. Cvetanje i oprašivanje: VII-IX; anemofilija (vetrom), proteroginija. Plodonošenje i raznošenje: VIII-X; zoohorija (životinjama), antropohorija (čovekom). Razlikovanje od srodnih vrsta: Ova vrsta je veoma upečatljiva i prepoznatljiva zahvaljujući svojim izraženim trokrakim trnovima. U ranijim fazama razvića, najviše podseća na X. orientale i X. strumarium, pogotovu ukoliko raste u kserofilnim uslovima.
Potiče iz Južne Amerike. Unesen, opasno bodljikav korov napuštenih i ruderalnih mesta, deponija, suvih travnatih mesta, livada sa intenzivnom ispašom, monokultura (ječam, pšenica) i okopavina. U Evropi se ova biljka pojavila krajem XVIII. veka, 1689. godine u Portugaliji, na obali reke Taho, a kasnije je počela i da se gaji u baštama, često kao lekovita biljka. Za Karpatsku kotlinu poznata je od polovine XIX. veka, između 1825. i 1830. godine, od kada se odomaćila i postala česta i veoma prepoznatljiva. Efikasnom rasprostranjenju ove vrste uglavnom doprinosi efikasan način raznošenja i činjenica da se ovom vrstom stoka ne napasa zbog krupnih trnova. Iz tih razloga ona donosi velike količine plodova koji se efikasno raznose životinjama i čovekom. Ukoliko se pojavi na pašnjacima, pašnjak vrlo brzo postaje neupotrebljiv i napušten. Zasigurno dobro formirana populacija ove vrste postoji na području Vojvodine. Vrsta je veoma česta i naseljava najzastupljenijii tip agrobiocenoza na području Vojvodine a to su monokulture sa žitaricama.
Autor: Goran Anačkov




Status zaštite vrste

Mestimično invazivna vrsta


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović


Smrtovnice Osmrtnice