Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Asterales -> familia Compositae

Vrsta

Latinski naziv

Centaurea stoebe L.

Srpski naziv

Hrapavi različak, kožuhasti različak, petrovska roža


Opis vrste

Dvogodišnja ili kratkotrajna višegodišnja biljka s jakim korenom (i do preko 80 cm dubokim) što ga čini otpornim na ekstremne ekološke uslove. Razvija 1-20 vitkih, uspravnih stabljika, 30-100 cm visokih, ± gornjeg grananja. Mlade biljke najpre formiraju karakterističnu rozetu, koja kasnije postaje bazalna, sa do 20 cm dugim i 5 cm širokim, duboko deljenim listovima, lancetastih ili objajasto-duguljastih režnjeva. Listovi stabljike su sivkasti i maljavi – niži jednom ili dva puta perasto podeljeni s linearno-lancetastim režnjevima na svakoj strani središnje vene, dok su gornji s manje režnjeva. Glavice su usamljene, terminalne, jajaste ili nešto izdužene, 1,5-2,5 cm x 1,3 cm. Vitki, cevasti cvetovi su svetlo ružičasti ili ljubičasti. Involukrum (ovojnica - spirala malih brakteja ispod cveta) je bled i 1-1,4 cm visok. Filarije (individualne brakteje na ovojnici) jajaste, nisu trnovite ali imaju upadljive vene, boja im je zelena do braon, s tamnim ušiljenim vrhom. Papus (pernato-paperjaste čekinje koje u vidu krune pokrivaju plod) beo i obilan. Cvetanje: VI-VII.
Dosta je varijabilan, što je dovelo da su ga botaničari razvrstali u više taksona unutar areala. Od istih na Balkanu žive sledeći: Centaurea stoebe subsp. serbica (Prodan) Ochsmann, Centaurea stoebe subsp. australis (A. Kern.) Greuter i potencijalno na jugu Centaurea cylindrocephala Bornm.
Vrlo je žilav i agilan korov koji se iz jugoistočne Evrope proširio daleko na sever, a vodi se kao jedan od 124 najozloglašenije invazivne biljke na svetu (i 86./100 od biljaka u nekim delovima SAD). Kompetitivnosti prema lokalnim vrstama doprinosi velik prinos semenja – preko 20.000 po biljci, a širenju doprinosi saobraćaj: semenje u nove regione prenosi uglavnom čovek (učestala pojava pored puteva i pruga).

Sin. Centaurea maculosa Lam.; Centaurea rhenana Boreau; Centaurea affinis subsp. serbica Prodan; Centaurea stoebe subsp. micranthos (Griseb.) Hayek; (Centaurea biebersteinii DC.)
Autor: Jožef Dožai




Status zaštite vrste
[ Vrsta se ne spominje na listama vrsta od značaja za zaštitu prirode. ]

Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović